Neeltje Jans begon niet als pretpark, maar als stuk zand in de Oosterschelde. Dat het eiland nu een van de bekendste dagattracties van Zeeland is, heeft alles te maken met een van de grootste waterbouwkundige prestaties ter wereld: de Deltawerken.
Van zandplaat tot werkeiland
In 1953 trof een verwoestende stormvloed Zeeland en de Zuid-Hollandse eilanden. Bijna 1.836 mensen kwamen om het leven. De Nederlandse overheid startte het Deltaplan: een grootschalig systeem van dammen, sluizen en stormvloedkeringen om de kust te beschermen. De naam Neeltje Jans is de volksbenaming voor de beschermgodin Nehalennia, een Romeinse godheid van zeelieden en handelaren die eeuwenlang in Zeeland werd vereerd.
Eind jaren '60 werd begonnen met de ophoging van de zandplaat tot werkeiland. Drie eilanden werden gecreëerd voor de bouw van de Oosterscheldekering: Roggenplaat, Neeltje Jans en Noordland. Op 26 juni 1986 werd de laatste schuif in de kering geplaatst. Het werk was klaar. Neeltje Jans verloor zijn functie als werkeiland.
Natuurmonumenten koopt het eiland
Nadat de Deltawerken voltooid waren, kochten Natuurmonumenten en Het Zeeuwse Landschap het eiland op. Ze vormden het om tot onderdeel van het Nationaal Park Oosterschelde. Tegelijkertijd opende Deltapark Neeltje Jans zijn deuren: een informatie- en attractiepark op het eiland zelf, dat de Deltawerken en het Zeeuwse zeeleven centraal stelt.
Het park opereert sindsdien op de bijzondere locatie midden in de Oosterschelde. De aanwezigheid van de kering zelf, de natuur eromheen en de unieke ligging op 285 hectare eiland maken het tot een ander soort bestemming dan bijvoorbeeld een regulier pretpark. In 2015 passeerde de tweede etappe van de Tour de France het eiland — het laat zien hoe prominent Neeltje Jans op de kaart staat, ook buiten de parensector.
Insider tips voor je bezoek
Wie op een doordeweekse dag gaat in mei, juni of september, treft het park beduidend rustiger dan in de zomervakantie. De zeeleeuwen- en zeehondenpresentaties zijn populair; kom bij het eerste dagprogramma (vroeg in de ochtend, kort na opening) om een goede plek te bemachtigen. Wachtrijen bij de orkaanmachine zijn het langst rond het middaguur.
De Oosterschelde Safari boottocht duurt 2,5 uur en vertrekt op vaste tijden. Reserveer deze vooraf of koop het ticket direct bij aankomst, want de tochten raken vol. Plan de boottocht in de middag en begin je parkbezoek 's ochtends met de Deltawerken-expositie en de dierenpresentaties.
Draag stevige schoenen als je ook de buitengebieden van het eiland wilt verkennen. Het terrein is 285 hectare groot, en wie alleen het park bezoekt, loopt al ruim een uur. Bij mooi weer is de kering zelf een mooie wandelroute.
Neeltje Jans versus Deltapark Neeltje Jans
Let op de naamverwarring: Neeltje Jans is de naam van het eiland én het Nationaal Parkgebied. Deltapark Neeltje Jans is het attractiepark dat op het eiland is gevestigd. Ze liggen letterlijk naast elkaar (1,5 kilometer). Wie komt voor natuur en stilte, kan het eiland ook betreden via Natuurmonumenten. Wie komt voor shows en activiteiten, betaalt entree voor het attractiepark.
Combineren met andere parken
Neeltje Jans past goed in een Zeeland-weekend. Mini Mundi in de richting van Middelburg (circa 17 kilometer) is een miniatuurpark met een heel ander karakter, meer gericht op kleuters en jonge kinderen. Voor een avontuurlijker dagprogramma is Historyland op circa 40 kilometer richting Noord-Brabant een serieuze dagvulling. De Belgische kust met Boudewijn Seapark in Brugge ligt op nog geen 60 kilometer en combineert goed met een nacht in Zeeland.
Wie op een zomerse dag het meeste water- en zeegevoel wil, gaat 's morgens vroeg naar Neeltje Jans en treft de zeeleeuwen bij de eerste presentatie van de dag.