Elke zomer trekt de Zuidfoor op de Zuidlaan in Brussel meer dan een miljoen bezoekers. Dat is geen toeval — de kermis bestaat al seit 1880 en heeft in die tijd een vaste plek verworven in de Brusselse zomercultuur. In december 2024 werd de kermiscultuur van België en Frankrijk officieel ingeschreven op de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid.
Hoe de Zuidfoor is ontstaan
In 1880 besloot het Brusselse stadsbestuur om, ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van de Belgische onafhankelijkheid, de kermissen van de Grote Markt, de Graanmarkt en het Martelaarsplein samen te brengen op één nieuwe locatie: de Zuidlaan. Dat bleek een schot in de roos. De kermis groeide uit tot een jaarlijks terugkerend evenement dat sindsdien nooit meer is weggebleven. De forains — de kermisexploitanten en hun families — zijn de ruggengraat van de Zuidfoor. Generaties lang rijden zij met hun attracties en kraampjes langs vaste kermissen in België en Noord-Frankrijk.
UNESCO-erkenning in 2024
Na bijna tien jaar samenwerking tussen de Belgische gemeenschappen, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en Frankrijk werd de kermiscultuur in december 2024 opgenomen op de Representatieve Lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid door UNESCO. De Verdediging der Belgische Foorreizigers werkte intensief mee aan het dossier. Het gaat niet enkel om de attracties zelf, maar om de levenswijze van de forains, de overdracht van kennis van ouder op kind en de sociale structuur rond de kermis. De Zuidfoor is het meest zichtbare gezicht van die erfgoedtraditie in Brussel.
Culturele positie in Brussel
Op Brusselse schaal worden jaarlijks bijna 40 kermissen georganiseerd in de 19 gemeenten, maar de Zuidfoor is veruit de grootste. De kermis is zo verweven met de zomer in Brussel dat ze als de officieuze aftrap van de nationale feestweek geldt — de openingsdag valt steevast op de zaterdag vóór 21 juli. De mix van Frans en Nederlands taalgebruik op het terrein weerspiegelt het tweetalige karakter van de stad.
Slimme bezoektips
De drukste momenten zijn de openingsdag, 21 juli zelf en de weekenden. Wie rustig wil genieten en korte wachtrijen wil, kiest voor een doordeweekse avond — dinsdag, woensdag of donderdag na 18.00 uur. Veel forains verlagen hun prijzen of bieden extra kansen niet op drukke momenten, maar op rustige avonden is de sfeer aanzienlijk aangenamer. Kom je met een groep, verdeel dan de groep: één persoon houdt de kinderen bij rustigere attracties terwijl anderen in de rij staan voor de populaire thrillrides.
Eten: slim kiezen
De Zuidfoor heeft een groot eetaanbod, maar de prijzen lopen op. Slim is om van 11.00 tot 14.00 uur te eten — in die periode zijn alleen de eetkraampjes open, zijn er minder bezoekers en kun je rustig je plek uitzoeken. Karakollen en smoutebollen zijn typische Brusselse kermisklassiekers die je elders moeilijker vindt. De frieten op de kermis zijn doorgaans bereid in dierlijk vet, wat ze anders maakt dan de gemiddelde stadsfrite.
Zuidfoor versus Walibi Belgium
Wie twijfelt tussen de Zuidfoor en een bezoek aan Walibi Belgium (op 24 kilometer), kiest voor de Zuidfoor als je de klassieke kermissfeer zoekt: wisselend aanbod, straatvoedsel, directe betaling per attractie zonder vaste entreeprijs. Walibi Belgium biedt vaste, grote achtbanen en attracties met dagpas-structuur. De Zuidfoor is interessanter voor spontane bezoeken; Walibi plan je vaker van tevoren. LEGO Discovery Centre Brussels, op minder dan 5 kilometer van de Zuidlaan, is een goed alternatief voor gezinnen met heel jonge kinderen die de kermisdrukte te overweldigend vinden.
Wie de kermis wil vermijden op de drukste dag maar toch de sfeer wil proeven, kiest voor de tweede of derde week van augustus — dan is het rustigere weekpubliek aanwezig en zijn de meeste attracties al een tijdje ingereden.